Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianamede üst düzey kamu kurumu yöneticilerinin elektronik imzasının kopyalandığı ve çok sayıda kişiye sahte diploma ve belge düzenlendiği bilgisi yer alıyor.

Kamu kurumu yöneticilerinin e-imzasını kopyalayarak sahte diploma ve sürücü belgesi düzenlediği tespit edilen 134 kişi hakkında Mayıs ayında dava açılmış, ikinci iddianamede yer alan 65 kişinin de davaya dahil edilmesiyle birlikte sanık sayısı 199'a çıkmıştı.

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, 37 şüphelinin tutuklandığını 4 Mayıs'ta sosyal medyadan yaptığı yazılı açıklamada, Ocak ve Mayıs 2025 tarihlerinde "düzenlenen 2 operasyonda toplam 197 şüpheli şahıs yakalanmış bu şüphelilerin 37'si tutuklanmış, 150'sine adli kontrol kararı verilmiştir" ifadesini kullandı.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı,  e-imzaların kopyalanma işleminin, elektronik sertifika sağlayıcı iki kuruluş aracılığıyla gerçekleştiği, sahte elektronik imzalar sayesinde, aralarında köklü üniversitelerin de olduğu çeşitli kurumlarının sistemlerine izinsiz giriş yapıldığı ve usulsüz diploma düzenlendiğini açıkladı.

İddianamede, şüphelilere ayrı ayrı yöneltilen suçlamalar

Soruşturmada 57 sahte üniversite diploması, 4 lise diploması ve 108 sahte sürücü belgesi düzenlendiği belirlendi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), şüphelilerden birinin verdiği ifadede 400 akademisyenin usulsüz atandığı yönündeki iddiayı yalanladı. İddianamede oldukça üst düzey isimlerin elektronik imzalarının kopyalandığı bilgisi bulunuyor.

Sanıklar hakkında 5 yıldan 50 yıla kadar hapis cezası istendiği İddianame, Ankara 23. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi.

Kurumların sistemlerine erişebilmek ve işlem düzenleyebilmek için, tıpkı TC kimlik numarası gibi kişiye özel elektronik imzalar kullanılıyor ve yalnızca yetkili kişiler erişim sağlayabiliyor ve e-devlet gibi ulusal sistemlere resmi veri girişi yapılıyor. İddianamede  sanıklardan bazıları, üniversite ve kamu kurumları ile çalışan resmi sertifika sağlayıcı iki şirketin çalışanlarıyla işbirliği içerisindeydi. Kamu kurumlarında kritik pozisyonlardaki yöneticilere ait sahte elektronik imzalar üretildi. Bu elektronik imzalar, sahte sürücü belgesi ve TC kimlik kartları kullanılarak elde edildi ve kamu sistemlerine yetkisiz erişim sağlanarak  sahte diplomalar düzenlendi ve YÖKSİS sistemlerine eklendi. Aynı şekilde MEB sistemlerine izinsiz erişim sağlanarak, usulsüz lise mezuniyet kayıtları oluşturuldu, sürücü belgesi yazılı ve direksiyon sınav sonuçları değiştirildi.

Diploma verilen alanlar

Psikoloji, Makine Mühendisliği, Mimarlık, Bilgisayar Mühendisliği, Siyaset Bilimi, Resim İş Öğretmenliği, İnşaat Mühendisliği...

İddianameye göre, pek çok fakültede hem diploma işlemleri hem de not yükseltme gibi usulsüz işlemler yapıldı. Ancak, usulsüz diploma edindiği belirtilen kişilerin mevcut durumuna ilişkin herhangi bir bilgi yer almadı. 2 Ağustos'ta Türkiye Gazetesi'ne konuşan YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar ise kurum içi soruşturmanın derinleşeceği sinyalini vermişti: "Çok ciddi bir hadise. İki koldan soruşturma yapacağız. Hem biz hem de ilgili üniversiteler ayrı ayrı soruşturma yürüteceğiz. "Dün itibarıyla ilgili üniversitelere gerekli işlemlerin başlatılması noktasında yazı gönderdik." ayrıca, sahte diplomanın önüne geçmek ve cezai yaptırımları artırmak için yasal düzenlemeye ihtiyaç olduğunu söyledi.

Dosyadaki şüphelilerden biri olan A.T. ifadesinde, 400 akademisyenin usulsüz bir şekilde kadrolara yerleştirildiğini iddia etti. Z.K isimli liderin talimatları doğrultusunda hareket edildiğini ve bu şekilde 270 sahte imza üretildiğini belirtti. Ekibin "joker elemanı" olarak bilinen ve çok iyi yabancı dil bilen bir şahsın, 2006-2010 yılları arasında başka kişiler adına yabancı dil sınavlarına sokulduğunu ve "ülke genelinde bu sayede akademisyen olan 400'den fazla kişi olduğunu" iddia etti. A.T. aynı ifadesinde, bu usulsüzlüğü yapan akademisyenlerin birçoğunun doçent ya da profesör unvanı olduğunu savundu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) ise 400 akademisyenin usulsüz atandığı yönündeki iddiayı yalanladı. 2 Ağustos'taki açıklamada, bu iddianın tek bir şüpheli beyanına dayandığı, herhangi bir somut bilgi, belge veya tespitin olmadığı kaydedildi.  "soruşturma kapsamında şüpheli sıfatıyla işlem yapılan 220 kişi arasında Türkiye'de hiçbir akademisyen bulunmadığı" belirtildi. MEB'e bağlı okullarda görev yapan herhangi bir öğretmenin de şüpheliler arasında yer almadığı kaydedildi. Soruşturmada sadece bir sürücü kursu eğitmeni ile bir beden eğitimi hocasının adının geçtiği ve bu kişilerin de öğretmen statüsünde olmadığı belirtildi: "2 kişi dışında, düzenlenen hiçbir diplomanın herhangi bir meslek ifasında kullanıldığına dair bir tespit bulunmamaktadır."

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma 2024 yılına uzanıyor. Başsavcılık ilk olarak elektronik sertifika sağlayan iki kuruluşun Adana, Mersin, Hatay, Ankara ve İstanbul bayileri üzerinden usulsüz işlem yapıldığını tespit etti.

İlk iddianamede Gazi Üniversitesi'nde hukuk ve mühendislik fakültesinde düzenlenen sahte diplomaların YÖKSİS sistemine eklendiği tespit edildiği  MEB bünyesinde de sürücü belgesi elektronik sınav sonuçlarının "başarılı" olarak değiştirildiği, dört kişiye ise lise mezuniyet kaydı eklendiği anlşaıldı.

İlk soruşturmada 20 Mayıs'ta 134 kişi hakkında açılan davaya, Temmuz ayında tamamlanan ikinci iddianameyle 65 kişi daha eklendi. DMM, "Soruşturma dış bir ihbarla değil, bizzat bir üniversitenin iç denetimi sonucunda adli makamlara yapılan bildirimle başlatılmıştır" açıklaması yer aldı.

Şüphelilerin birçoğu  Z.K. isimli kişinin organizasyonun başında yer aldığını belirtiyor. İddianamede,  Z.K'nın "en başından beri organizatör olarak görev aldığı"  Z.K'nın elektronik materyallerinde yapılan inceleme sonucunda; pek çok sahte ehliyet, diploma ve yapılan pazarlıklara ilişkin mesaj kayıtlarının ele geçirildiği, Z.K'nın "sahte elektronik imzaların oluşturulması, MEB ve Gazi Üniversitesi sistemlerine usulsüz girişler ve değişiklikler yapılması eylemlerinin tamamına iştirak ettiği" yer alıyor.

Başsavcılık bu suçların birden fazla kez ve zincirleme şekilde işlendiğini ve bu usulsüz işlemlerin birçok kez yapılması açısından "zincirleme suç" niteliğinde olduğunu belirtiyor.